Қазақстанда 2019–2025 жылдары 3,6 миллионнан астам жаңа жұмыс орны құрылды. Оның 2,4 миллионы тұрақты жұмыс орындары. Жаңа жұмыс орындарын ашу экономикалық өсімді қамтамасыз етіп қана қоймай, халықтың табысын арттыруға, ішкі тұтыну сұранысын кеңейтуге және өңірлердің дамуына ықпал етеді. Әсіресе тұрақты әрі өнімді жұмыс орындарының маңызы зор. Олар азаматтардың тұрақты табыс табуына, кәсіби дағдыларын жетілдіруіне және еңбек өнімділігін арттыруына мүмкіндік береді,  деп хабарлайды Buqara.kz сайтының тілшісі BAQ.KZ сайтына сілтеме жасап.

2025 жылы елімізде 564,2 мың жаңа жұмыс орны ашылған. Оның 361,9 мыңы, яғни 64%-ы – тұрақты, ал 202,3 мыңы немесе 36%-ы уақытша жұмыс орындары.

Президенттің «Әділетті Қазақстан – баршаға және әрқайсысына. Қазір және әрдайым» атты сайлауалды бағдарламасында 2030 жылға дейін 3,3 миллион адамды жұмыспен қамту жоспары көзделген. Оның ішінде 2026 жылға арналған меже – 480 мың адамды жұмысқа орналастыру.

Қай өңірлерде тұрақты жұмыс орындары көп ашылды?

2025 жылы жаңадан құрылған жұмыс орындарының ішіндегі тұрақты орындардың үлесі бойынша Ақмола және Қостанай облыстары көш бастады. Екі өңірде де бұл көрсеткіш 76%-ды құрады.

Өңірлердегі көрсеткіштер төмендегідей:

Ақмола облысы – 17,2 мың тұрақты жұмыс орны, жалпы көрсеткіштегі үлесі 76%;
Қостанай облысы – 24,5 мың жұмыс орны, 76%;
Жамбыл облысы – 38 мың жұмыс орны, 72%;
Ақтөбе облысы – 38,5 мың жұмыс орны, 71%;
Шымкент қаласы – 22,5 мың жұмыс орны, 71%.
Өңірлерде тұрақты жұмыс орындарының көбеюі халықты тұрғылықты жері бойынша жұмыспен қамтуға, еңбек көші-қонының қажеттілігін азайтуға және жергілікті кәсіпкерлік пен қызмет көрсету саласын дамытуға мүмкіндік береді.

Жұмыс орындары қай салаларда ашылды?

2025 жылы жаңа жұмыс орындарының басым бөлігі экономикалық қызметтің басқа түрлеріне, білім беру мен ауыл шаруашылығына тиесілі болды.

Салалар бойынша көрсеткіштер:

экономикалық қызметтің басқа түрлері – 137,7 мың жұмыс орны (38%);
білім беру – 80,5 мың (22,3%);
ауыл, орман және балық шаруашылығы – 60,4 мың (16,7%);
құрылыс – 27,6 мың (7,6%);
денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер – 25,2 мың (7%);
көтерме және бөлшек сауда, автомобильдер мен мотоциклдерді жөндеу – 16,3 мың (4,5%);
көлік және қоймалау – 10,9 мың (3%);
өнеркәсіп – 3,2 мың (0,9%).
Бұл көрсеткіштер жұмыс орындарының өндіріс пен инфрақұрылым салаларында ғана емес, білім беру, денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету бағыттарында да құрылып жатқанын көрсетеді.

Сонымен бірге экономиканың қосылған құн қалыптастыратын өндірістік салаларында жұмыспен қамтуды арттыру маңызды. Мәселен, құрылыстың дамуы құрылыс материалдарына, көлік-логистикаға және мердігерлік қызметтерге сұранысты арттырады. Ал өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының өркендеуі өңдеу, тасымалдау, сауда және сервистік қызметтерде де жұмыс орындарының ашылуына ықпал етеді.

Жұмыспен қамтудың экономикаға әсері

Жаңа жұмыс орындарының ашылуы халықтың еңбек табысын арттырып, ішкі тұтыну сұранысын кеңейтеді. Сонымен қатар бюджет пен әлеуметтік қорларға түсетін түсімдердің өсуіне, жұмыссыздықтың азаюына және өңірлердің экономикалық белсенділігінің артуына жағдай жасайды.

Жұмыспен қамту өндірістер үшін қажетті кадрлық әлеуетті қалыптастырып, шағын және орта бизнестің дамуына да серпін береді.

Дегенмен жұмыс орындарының саны ғана емес, сапасы да маңызды. Тұрақты еңбек шарты, жалақы деңгейі, еңбек өнімділігі және кәсіби өсу мүмкіндігі халықтың табысын ұзақ мерзімде арттыруға ықпал ететін негізгі факторлар саналады.

2026 жылдың екінші тоқсанында Қазақстан экономикасында жұмыспен қамтылғандар саны 9,4 миллион адамға жеткен. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 79,2 мың адамға көп. Өсімге негізінен жалдамалы жұмысшылар санының артуы әсер еткен.

Алдағы кезеңде жұмыспен қамту саясатын тұрақты жұмыс орындарын ашуға, еңбек өнімділігін арттыруға және жалақысы жоғары жұмыс орындарын құруға бағыттау маңызды. Әсіресе өңдеу өнеркәсібі, құрылыс, ауыл шаруашылығы және көлік салаларында қосылған құнды арттыруға мүмкіндік бар.

Осылайша, жаңа жұмыс орындарын құру экономикалық өсімнің нәтижесін халықтың тұрмыс деңгейіне жеткізетін маңызды тетік болып саналады. Ал тұрақты әрі өнімді жұмыспен қамту халық табысын арттырып, ел экономикасының ұзақ мерзімді дамуына негіз қалайды.